Shugabar Ƙungiyar Mata ta Gidauniyar Peace Revival and Reconciliation Foundation of Nigeria (PRRFN), Hajiya Ramatu Tijjani, ta yi kira ga gwamnatoci da sauran masu ruwa da tsaki da su ɗauki matakan gaggawa domin magance tashin farashin gidajen haya a birane daban-daban na Arewacin Najeriya.
Hajiya Ramatu Tijjani, wadda masaniya ce kan hulɗar addinai da kuma mai fafutukar samar da zaman lafiya, ta yi wannan kiran ne yayin wata tattaunawa da manema labarai a Kaduna, gabanin bikin Ranar Birane ta Duniya ta shekarar 2026, wanda za a gudanar a ranar 31 ga Oktoba.
Ta ce birane ya kamata su kasance cibiyoyin samun damammaki, zaman lafiya, wadata da ci gaban al’umma, amma idan haya ta yi tsada fiye da ƙarfin talakawa, ma’aikatan gwamnati, ƙananan ‘yan kasuwa da matasa, hakan yana kawo cikas ga manufar bunƙasa birane.
A cewarta, tashin farashin gidajen haya na tilasta wa iyalai kashe kaso mai yawa na kuɗin shigarsu wajen biyan haya, abin da ke rage musu kuɗin sayen abinci, karatun yara, kula da lafiya da sauran muhimman buƙatun rayuwa.
Ta ƙara da cewa wannan yanayi yana ƙara taɓarɓarewar rashin daidaito tsakanin al’umma, tare da jefa iyalai masu ƙaramin ƙarfi cikin mawuyacin hali da kuma barazana ga zaman lafiyar al’umma.
Hajiya Ramatu ta kuma bayyana cewa ayyukan ‘yan bindiga, masu garkuwa da mutane da sauran masu aikata ta’addanci a yankunan karkara sun taimaka wajen tilasta wa mata da sauran mazauna ƙauyuka ƙaura zuwa manyan biranen Arewacin Najeriya domin neman mafaka da tsira.
Ta ce matsalar gidajen haya ba ta tsaya ga tattalin arziki kawai ba, domin tana da alaƙa da adalci a cikin al’umma, mutuncin ɗan Adam da kuma samar da zaman lafiya.
A cewarta, idan mutane suka kasa samun gidajen da za su iya biya, hakan na ƙara musu damuwa da wahalhalun rayuwa, tare da raunana zaman lafiyar iyalai da haɗin kan al’umma.
Saboda haka, ta yi kira ga gwamnatocin jihohin Arewacin Najeriya, Gwamnatin Tarayya da hukumomin da abin ya shafa da su samar da tsare-tsaren gaggawa domin rage matsalar.
Ta buƙaci a ƙara samar da gidajen da masu ƙaramin ƙarfi za su iya biya, a sa ido kan yadda ake kayyade kuɗin haya, tare da samar da tallafi da ƙarfafa gwiwar kamfanonin gine-gine masu zaman kansu domin su gina gidaje masu sauƙin kuɗi.
Hajiya Ramatu ta kuma jaddada muhimmancin samar da ababen more rayuwa a birane da kuma tsare-tsaren da za su kare masu haya daga ƙarin kuɗin haya da ba su da hujja.
Ta ce ya kamata gwamnati ta haɗa kai da sarakunan gargajiya, shugabannin addinai, ƙungiyoyin fararen hula da kamfanoni masu zaman kansu domin samar da mafita mai ɗorewa ga matsalar gidaje.
Ta bayyana cewa PRRFN ta yi imanin cewa zaman lafiya ba wai rashin rikici kawai ba ne, har ma ya ƙunshi adalci, damar tattalin arziki, mutunta ɗan Adam da kuma samun muhimman buƙatun rayuwa.
A cewarta, samun gidaje masu araha na taimakawa wajen tabbatar da kwanciyar hankali a iyalai, ƙarfafa al’umma da bunƙasa zaman lafiya.
Ta ce bai kamata biranen Arewacin Najeriya su zama wuraren da masu kuɗi kaɗai za su iya samun ingantattun gidajen zama ba, tana mai cewa ya kamata a auna ci gaban birane ba kawai da kyawun gine-gine, tituna da cibiyoyin kasuwanci ba, har ma da yadda talakawa za su iya samun gidaje masu aminci da araha.
A ƙarshe, Hajiya Ramatu Tijjani ta yi kira ga shugabanni da su sanya samar da gidaje masu sauƙin kuɗi cikin muhimman manufofinsu na bunƙasa birane, tana mai jaddada cewa samar da gidajen zama masu kyau jari ne ga kwanciyar hankalin iyalai, bunƙasar tattalin arziki da zaman lafiya mai ɗorewa.
Ta ce bikin Ranar Birane ta Duniya ta shekarar 2026 ya kamata ya zama wata dama ta sake tunatar da shugabanni cewa ba za a iya samun birane masu zaman lafiya, haɗin kai da ci gaba mai ɗorewa ba idan dimbin mazaunansu na fama da rashin gidajen da za su iya biya.
