Ƙungiyar Lauyoyin Najeriya (NBA), reshen jihar Gombe, ta zargi Mataimakin Sufeto-Janar na ’Yan Sandan Najeriya, mai kula da sashen Binciken Manyan Laifuka na Rundunar ’Yan Sanda (FCID Annex) da ke Gombe, AIG Emmanuel Agene, da zargin karɓar kuɗi, tsoratarwa da kuma muzanta wa lauyoyi da waɗanda ake zargi da aikata laifuka.
Ƙungiyar ta kuma yi kira ga Sufeto-Janar na ’Yan Sandan Najeriya, IGP Olatunji Rilwan Disu, psc(+), NPM, da ya gudanar da bincike kan zarge-zargen.
Shugaban NBA reshen Gombe, Barrister Alhassan Mu’azu, ne ya bayyana hakan a ranar Laraba bayan kammala taron wata-wata na reshen ƙungiyar, wanda manyan lauyoyi, shugabanni da dattawan ƙungiyar suka halarta.
Mu’azu ya ce zarge-zargen sun biyo bayan wata ƙorafi da wani lauya daga reshen ƙungiyar, E.S. Tizhe na kamfanin lauyoyi Habu Abdu & Co., ya gabatar. Lauyan yana wakiltar Ahmed Shuaibu Gara ne a wani binciken ’yan sanda da ya shafi zargin cin zarafi ta kafafen sadarwa, wato cyberbullying.
A cewar shugaban NBA, Tizhe ya je sashen FCID Annex ne domin ya wakilci wanda yake karewa, bisa tanadin kundin tsarin mulkin ƙasa da ya ba wanda ake zargi da laifi damar samun lauya.
Mu’azu ya ce, “A matsayinka na lauya, kundin tsarin mulkin ƙasa, ƙarƙashin sashe na 36 na Kundin Tsarin Mulkin Najeriya na 1999, kamar yadda aka yi wa kwaskwarima, ya ba kowane ɗan ƙasa damar zaɓar lauyan da zai wakilce shi, ko a ofishin ’yan sanda ko a kotun shari’a.”
Ya zargi cewa an nemi kuɗi a matsayin wani sharadi na sakin Gara bisa beli, yana mai cewa irin wannan buƙata, idan ta tabbata, ta saɓa wa doka da kundin tsarin mulkin ƙasa.
Mu’azu ya ce daga bisani reshen ƙungiyar ya kafa wani kwamiti da ya ƙunshi manyan lauyoyi da dattawan ƙungiyar domin binciken koke-koken da suka shafi ayyukan FCID Annex.
Ya ce ƙungiyar ta fara tattara bayanai, inda ya ƙara da cewa ƙorafin Tizhe ba shi ne kaɗai ba.
“Mun kasance muna tattara bayanai. Ba batun Tizhe kaɗai ba ne. Reshen ƙungiyar ya kafa kwamiti na shugabanni da dattawan ƙungiyar domin binciken ayyukan da kuma zargin karɓar kuɗin da ake cewa yana gudana,” in ji shi.
Ya ce kwamitin na tattara sakamakon bincikensa kuma zai miƙa rahoton ga hukumomin da abin ya shafa.
Shugaban NBA ya kuma zargi cewa wasu lauyoyi sun fuskanci abin kunya da kuma rashin kyakkyawar mu’amala yayin da suke wakiltar abokan huldarsu a ofishin ’yan sanda.
Ya ce zarge-zargen neman kuɗi sun zama abin da ke ci gaba da janyo damuwa ga ƙungiyar.
Mu’azu ya ce NBA tana yin Allah-wadai da lamarin, tare da yin kira ga Sufeto-Janar na ’Yan Sanda da ya tabbatar da an gudanar da cikakken bincike.
Ya ce idan aka samu AIG Agene da laifi, ya kamata a ɗauki matakin da ya dace a kansa.
Ya ƙara da cewa ƙungiyar NBA ta shirya samar wa hukumomin ’yan sanda duk wata shaida da suke da ita idan aka buƙaci hakan, yana mai cewa ba za su bari wani abu ya tsoratar da su wajen gudanar da ayyukansu na lauya ba.
Shugaban NBA Ya Zargi AIG da Matsin Lamba
Mu’azu ya kuma bayyana cewa lauya Tizhe ya gabatar da ƙorafi ga Sufeto-Janar na ’Yan Sanda kan lamarin, inda daga baya aka tura ƙorafin zuwa ga AIG Agene domin ya bayar da amsa.
Sai dai shugaban NBA ya zargi AIG Agene da kiran sa tare da neman ya bayyana a gabansa.
“AIG ɗin yana ta kirana a matsayina na shugaban reshen ƙungiyar, yana cewa in zo, kamar dai yana son ya kama ni. Wannan ba daidai ba ne,” in ji Mu’azu.
Shugaban NBA ya ce reshen ƙungiyar na jiran matakin da Sufeto-Janar na ’Yan Sanda zai ɗauka bayan duba ƙorafin.
Ya yi gargaɗin cewa idan hukumomin ’yan sanda suka gaza ɗaukar mataki kan zarge-zargen, NBA za ta nemi wasu hanyoyin shari’a.
Ya ce idan Sufeto-Janar na ’Yan Sanda bai ɗauki mataki ba, za su haɗa kai da shugaban ƙasa na NBA domin ɗaukar matakin shari’a a kan AIG na FCID Annex, har ma da Rundunar ’Yan Sandan Najeriya da Hukumar Kula da Ayyukan ’Yan Sanda (Police Service Commission), idan ya zama dole.
Lauya Ya Zargi An Biya Naira 700,000
A wata takarda mai ɗauke da ranar 7 ga Satumba, 2026, wadda aka aika wa Sufeto-Janar na ’Yan Sanda, lauya Tizhe ya yi zargin cewa an kama wanda yake wakilta, Ahmed Shuaibu Gara, a ranar 14 ga Agusta, 2026, bayan wata ƙorafi da ta shafi zargin aikata barna da kuma ɓata suna.
Lauyan ya yi zargin cewa bayan an ɗauki bayanin wanda ake zargin, an kai su ofishin AIG, inda, a cewar takardar, aka nemi kuɗi domin sakin wanda ake zargin.
Tizhe ya yi zargin cewa Gara ya fara bayar da Naira 100,000.
Ya kuma yi zargin cewa an nemi ya gabatar da takardar shaidar kammala aikin lauya ta Call to Bar da kuma katin shaidar NBA a matsayin wani ɓangare na tsarin beli.
A cewar takardar, daga baya an samar da wanda zai tsaya wa Gara a matsayin garanti, amma lokacin da Tizhe ya koma neman takardun, ya ce ba a mayar masa da su nan take ba.
Lauyan ya kuma yi zargin cewa a ranar 17 ga Agusta an sake neman wanda yake wakilta ya bayar da Naira 100,000.
Ya ƙara da cewa a ranar 20 ga Agusta, shi da kansa ya biya Naira 500,000 bayan abin da ya bayyana a matsayin barazana.
Idan aka tabbatar da waɗannan zarge-zargen, lamarin na iya haifar da tambayoyi masu muhimmanci game da yadda ake gudanar da tsarin beli na ’yan sanda da kuma yadda ake mu’amala da lauyoyi da waɗanda ake zargi a wannan ofishi.
Tizhe ya kuma yi zargin a cikin takardar cewa mutanen da ke kai ƙorafi domin a gudanar da bincike a FCID Annex, a wasu lokuta ana buƙatar su ajiye tsakanin Naira 50,000 zuwa Naira 100,000 kafin a fara binciken.
Saboda haka, ya roƙi Sufeto-Janar na ’Yan Sanda da ya shiga tsakani tare da gudanar da bincike kan abin da ya bayyana a matsayin zargin karɓar kuɗi a FCID Annex da ke Gombe.
AIG Agene Ya Musanta Karɓar Kuɗi
Sai dai AIG Emmanuel Agene ya musanta zarge-zargen baki ɗaya, yana mai cewa shi ko FCID Annex ba su karɓi wani kuɗi daga Gara, wanda ya tsaya masa ko kuma lauyansa ba.
A cikin amsar da ya bayar kan ƙorafin, mai ɗauke da ranar 2 ga Oktoba, 2026, wadda aka aika wa Sufeto-Janar na ’Yan Sanda, Agene ya ce batun ya shafi zargin cyberbullying da ake yi wa Gara.
A cewar AIG, wanda ake zargin ya bayar da bayaninsa yayin binciken, inda ya ce ya amsa aikata laifin da ake zarginsa da shi.
Agene ya ce daga baya Tizhe ya nemi a bayar da belin wanda yake wakilta, inda aka sanar da shi sharuɗɗan belin da ake buƙata.
Ya bayyana cewa tun farko Tizhe ya nemi ya tsaya wa Gara a matsayin wanda zai ba da garanti, amma an sanar da shi cewa a matsayinsa na lauyan wanda ake zargin, ba zai iya zama mai tsaya masa a matsayin garanti ba.
A cewar AIG, daga baya lauya Tizhe ya gabatar da wani mai binciken kuɗi na ’yan sanda, Usman Adamu, a matsayin wanda zai tsaya wa Gara.
Agene ya ce ya umarci Tizhe da ya tabbatar da cewa ya san wanda zai tsaya wa wanda ake zargin tare da gabatar da takardar Call to Bar da katin shaidarsa domin sauƙaƙa samar da wanda ake zargin a ranar 17 ga Agusta.
Ya dage cewa an gabatar da takardun ne da son rai, kuma babu wata alaƙa tsakanin gabatar da takardun da neman kuɗi.
A cikin martanin nasa, Agene ya ce, “AIG Force CID Annex Gombe bai tattauna batun wani kuɗi ba, kuma bai karɓi wani kuɗi daga wanda ake zargin, wanda ya tsaya masa ko kuma lauyan ba.”
Ya ƙalubalanci lauyan da ya gabatar da shaida da za ta tabbatar da zargin cewa an nemi kuɗi ko kuma an karɓa.
Ya ce idan akwai irin wannan shaida, ya kamata lauyan ya gabatar da ita, yana mai bayyana zargin a matsayin yunƙurin ɓata masa suna.
AIG ɗin ya kuma yi zargin cewa daga baya masu bincike sun fuskanci matsala wajen samun wanda ya tsaya wa Gara bayan an sake shi.
Haka kuma, ya zargi lauyan da wanda ake zargin da ƙoƙarin amfani da kafafen sada zumunta wajen matsa wa mutane lamba domin neman kuɗin diyya, yana mai cewa an taɓa gabatar da makamancin irin waɗannan zarge-zarge a kan FCID Annex a shekarar 2025.
Agene ya bayyana zarge-zargen a matsayin yunƙurin ɓata masa suna bayan shafe shekaru yana aiki a Rundunar ’Yan Sandan Najeriya.
Ya ce, “Shin a yanzu, a lokacin da nake kan gaba a aikina, zan sauƙaƙa matsayina har na nemi ko karɓi Naira dubu hamsin kacal, N50,000, kamar yadda wani lauya da ke cikin matsala ya yi zargi?”
AIG Agene ya sake jaddada cewa bai nemi ko karɓi kuɗi daga waɗanda abin ya shafa ba.
Ya kuma nemi lauyan da ya bayyana tare da wanda ake zargin da kuma wanda ya tsaya masa domin ci gaba da binciken lamarin.
Haka kuma, ya yi gargaɗin cewa lauyan na iya fuskantar matakin shari’a kan zargin hana gudanar da bincike ko taimaka wa wanda ake zargi ya guje wa doka, da kuma ɓata suna, idan ba a warware batun ba.
Batun Yana Gaban Hukumomin ’Yan Sanda
Zarge-zargen da martanin da AIG Agene ya bayar sun janyo ce-ce-ku-ce kan yadda ake gudanar da ayyukan FCID Annex da ke Gombe.
NBA ta buƙaci gudanar da bincike mai zaman kansa kan lamarin, yayin da AIG Agene ya dage cewa zarge-zargen ba su da tushe, tare da ƙalubalantar masu ƙorafin da su gabatar da hujjoji.
NBA ta ce a shirye take ta gabatar wa hukumomin da abin ya shafa da bayanan da kwamitinta ya tattara, yayin da AIG ya buƙaci a gabatar da hujjojin da ke tabbatar da zarge-zargen.
A halin yanzu, zarge-zargen karɓar kuɗi da kuma zarge-zargen da aka yi wa lauyan ba su samu tabbaci a gaban kotu ba.
Saboda haka, sakamakon duk wani bincike na hukuma ne zai tabbatar da sahihancin zarge-zargen da kuma ko akwai buƙatar ɗaukar wani matakin ladabtarwa ko na shari’a.
