Skip to content
Saurari Shirye-shiryenmu
  • Game Da Mu
  • Talla
  • Tuntube Mu
GTA Hausa Logo

GTA Hausa

Amintacciyar Murya

gtahausa Banner
  • Babban Shafi
  • Labarai
  • Siyasa
  • Tsaro
  • Kiwon Lafiya
  • Najeriya
  • Afrika
  • Amurka
  • Shirye-Shirye
  • Toggle search form
  • Ilimi: Gidauniyar Danbayo Ta Tallafa Wa Ɗalibai Dubu Uku A Gombe Afrika
  • Gwamnatin Najeriya Ta Tabbatar Da Bullar Cutar Ebola A Abuja Afrika
  • UNICEF Ta Miƙa Kwalayen Abincin Jinya Ga Yara Masu Tamowa A Gombe Afrika
  • Billiri/Balanga: Kotu Ta Bayar Da Umarnin Sabon Zabe, Amma Gwamnati Ta Yi Shiru – AB Ibrahim Afrika
  • Hukumomin Kashe Gobara A Gombe Sun Ƙarfafa Haɗin Kai Don Hana Gobara A Lokacin Bazara Labarai

Kaduna: Masana Sun Nemi A Sauya Tsohon Wurin Zubar Da Shara Na Tudun-Ilu
Published: August 14, 2026 at 12:51 PM | By: Aliyu Bala Gerengi

Wani Mai rike da sarautar gargajiya da wasu masana muhalli sun yi kira ga gwamnatin jihar Kaduna da ta gudanar da cikakken bincike kan tarin shara da ke tsoffin wuraren zubar da shara na jihar, waɗanda suka ce suna haddasa gurbacewar muhalli.

Sun kuma ba da shawarar mayar da wuraren zuwa shaguna na wucin gadi ko wasu abubuwan amfani ga al’umma domin samar da kuɗaɗen shiga, maimakon ci gaba da barin su suna haifar da gurbacewa da yaɗuwar cututtuka.

Shugaban Sashen Sadarwa da Dabaru na African Climate Reporters, kuma malami a African Institute of Waste Management and Environmental Studies, Malam Ibrahima Yakubu, ya kai ziyara wurin zubar da shara na Tudun-Ilu tare da wasu masana kimiyyar muhalli domin duba halin da wurin ke ciki da kuma tantance illolin da zai iya haifarwa ga muhalli da lafiyar al’ummar da ke zaune a kusa da wurin.

Wurin zubar da sharan Tudun-Ilu, wanda yake kusa da tashar kashe gobara da ke Tudun Wada a Jihar Kaduna, Arewa maso Yammacin Najeriya, na daga cikin tsofaffin wuraren zubar da shara a jihar.

Wurin ya jawo damuwa musamman saboda tasirinsa ga mazauna yankin, ciki har da mata da yara.

Bayan gudanar da binciken wurin, Ibrahima Yakubu da wasu masana kimiyyar muhalli sun bayyana cewa akwai buƙatar hukumomin da abin ya shafa su gudanar da cikakken tantancewar wurin tare da kwashe tarin sharan da ya yi yawa, domin kare mazauna yankin daga hayaki mai haɗari da ke fitowa daga wurin.

Ya kuma ba da shawarar a maye gurbin wurin da gine-gine kamar shaguna na wucin gadi da ’yan kasuwa za su yi amfani da su, ko kuma wasu abubuwan more rayuwa da za su amfani al’umma, maimakon barin robobi da sauran tarkace su ci gaba da taruwa suna gurbata muhalli.

Ya ce kwashe sharan zai taimaka wajen kare mazauna yankin daga hayaki da iskar gas mai guba da ke fitowa sakamakon kona shara da kuma ruɓewarta.

Mazauna Sun Koka Kan Hayaki da Illolin Lafiya

Wurin zubar da sharan yana cikin wata al’umma mai yawan jama’a, inda dubban mutane ke zaune a kewayen wurin.

Mazauna Tudun-Ilu sun sha yin kira ga hukumomin da abin ya shafa da su mayar da wurin zuwa wani wuri ko kuma su samar da ingantacciyar hanyar kula da sharan, suna bayyana damuwa kan hayaki da kuma yanayin wurin da ke shafar rayuwarsu ta yau da kullum.

Ibrahima Yakubu ya kuma yi kira ga mazauna yankin da su daina cinna wa sharan wuta, tare da yin kira da a ƙara wayar da kan jama’a game da illolin kona shara a fili.

Da yake magana yayin ziyarar, shugaban al’ummar Unguwar Tudun-Ilu, inda wurin zubar da sharan yake, Mai Unguwa Mallam Husaini Yakubu, ya roƙi hukumomin da abin ya shafa da su kawo ƙarshen ci gaba da zubar da shara a wurin.

Ya ce mazauna yankin sun shafe shekaru suna fama da illolin wurin zubar da sharan, ciki har da hayaki mai ɗorewa da kuma matsalolin numfashi da ya ce suna addabar wasu daga cikin al’ummar.

A cewarsa, wurin ya ƙara zama wajen zubar da sharar dabbobi da kuma tarkacen da ake samu daga Kasuwar Kaduna ta Tsakiya, lamarin da ke haifar da hayaki da ke addabar al’ummar da ke kewaye da wurin, musamman daga safe har zuwa yamma.

Mai Unguwar ya ba da shawarar cewa hukumomi su yi la’akari da maye gurbin wurin da shaguna na wucin gadi ko wasu abubuwan amfani ga al’umma, domin kawo ƙarshen matsalolin muhalli da wurin ke haifarwa.

Ya kuma yi kira ga ƙungiyoyin agaji, ƙungiyoyin farar hula da masana harkokin lafiya da su haɗa kai da gwamnati da shugabannin al’umma wajen nemo mafita mai ɗorewa kan matsalar kula da shara a yankin.

Ya ƙara yin kira da a ƙarfafa haɗin gwiwa tsakanin masana muhalli, ’yan jarida, shugabannin al’umma, ƙungiyoyin farar hula da hukumomin gwamnati, domin tabbatar da cewa kula da shara ya zama babban abin da ake bai wa muhimmanci a faɗin birnin Kaduna.

Kira da a ɗauki Matakin Gaggawa

Masana sun yi kira ga hukumomin da abin ya shafa da su gaggauta kwashe tarin sharan, dakatar da kona shara a fili, samar da wuraren da suka dace don zubar da shara, tare da ƙarfafa tsarin tattara shara, sake sarrafa tarkace da kuma wayar da kan jama’a.

Sun ce irin waɗannan matakai za su taimaka wajen rage gurbacewar iska, inganta yanayin rayuwar mazauna yankin da kuma kare lafiyar jama’a a Tudun-Ilu da sauran al’ummomin da ke makwabtaka da wurin.

A ƙarshe, Mai Unguwar ya yaba wa Ibrahima Yakubu da tawagar masana muhalli bisa lokacin da suka ware domin ziyartar yankin, tare da yin kira ga hukumomin da abin ya shafa da su ɗauki matakin da ya dace domin magance matsalar.

Afrika, Kimiya, Kiwon Lafiya, Labarai, Labarai Da Ɗumi-Ɗuminsu, Najeriya, Sauran Duniya, Tsaro

Post navigation

Previous Post: Malaman Tsangaya A Gombe Sun Goyi Bayan Inuwa Yahaya Da Jamilu Gwamna
Next Post: Al Hilal Ta Cimma Yarjejeniya Da Pedro

Karin Labarai Masu Alaka

Hatsarin Mota Yayi Ajalin Mutum 7 A Gombe Najeriya
EU Ta Yi Maraba Da Yarjejeniyar Amurka Da Iran Afrika
Zamu Tarwatsa Cibiyoyin Makamashi Da Cibiyoyin Mai Din Iran Amurka
Sanatan Nasarawa Ta Arewa Ya Rasu A Kasar India Najeriya
Shugaban Gwamnonin Arewa Ya Bukaci Musulmi Su Rungumi Tausayi Da Ƙaunar Juna Afrika
Rasha Na Cigaba Da Kai Hare-Haren Makamai Masu Linzami Ga Ukrain Labarai

Aiko Mana Sako Cancel reply

Kada ka damu, baza a wallafa adireshin imel dinka ba. Required fields are marked *

Sabbin Labarai

  • Agadez: An Gudanar Da Jana’izar Mutane Da Suka Mutu A Wani Harin Ta’addanci
  • Ilimi: Gidauniyar Danbayo Ta Tallafa Wa Ɗalibai Dubu Uku A Gombe
  • Gwamnatin Najeriya Ta Tabbatar Da Bullar Cutar Ebola A Abuja
  • Tambuwal Ya Karyata Rahotannin Shirin Komawarsa APC
  • UNICEF Ta Miƙa Kwalayen Abincin Jinya Ga Yara Masu Tamowa A Gombe

Rukuni

  • Afrika
  • Amurka
  • Bidiyo
  • Kimiya
  • Kiwon Lafiya
  • Labarai
  • Labarai Da Ɗumi-Ɗuminsu
  • Najeriya
  • Nishadi
  • Rediyo
  • Rumbun Hotuna
  • Sana'o'i
  • Sauran Duniya
  • Shirye-Shirye
  • Siyasa
  • Tsaro
  • Uncategorized
  • Wasanni
  • CP Chuso Ya Buƙaci Al’ummar Gwani Su Haɗa Kai Da ’Yan Sanda Wajen Yaƙi Da Laifuka Labarai
  • Shugaba Tinubu Ya Yabawa Dakarun Tsaro Bisa Ceto Matar Marigayi Janar Rabe Afrika
  • Usman Maiyama Ne Gwarzon Kamun Kifin Argungu Bana Labarai
  • Najeriya Ta Gabatar Da Tayin Karbar Bakoncin Wasannin Afirka Na 2031 Wasanni
  • Kasar Chadi Ta Rufe Iyakar Ta Da Kasar Sudan Afrika
  • An Fara Dawo Da Alhazain Najeriya Gida Afrika
  • Majalisar Tattalin Arzikin Najeriya Ta Bawa Gwamnan Kebbi Mukamin Kyautata Harkar Kiwo Najeriya
  • Hukumar Zabe A Najeriya Ta Cigaba Da Rijistar Katin Zabe Labarai
GTA Hausa Logo

Yadda Ake Amfani Da Bayanan Ku

A GTA Hausa, mun kuduri aniyar kare sirrin maziyarta shafukanmu. Wannan Tsarin Sirri yana bayyana irin bayanan da muke tattarawa, yadda muke amfani da su, da kuma zaɓuɓɓukan da kuke da su game da bayanan ku na sirri. Ci Gaba Da Karatu

Shafukan Mu

  • Facebook
  • (Twitter)
  • Instagram
  • TikTok
  • YouTube

Haƙƙin Mallaka © 2025 GTA Hausa - Dukkan Haƙƙoƙi Mallakinmu Ne.