Ƙungiyar Gwamnonin Arewa Maso Gabashin Najeriya (NEGF), wadda ta ƙunshi gwamnonin jihohin Adamawa, Bauchi, Borno, Gombe, Taraba da Yobe, ta gudanar da taronta na 13 a Maiduguri, babban birnin Jihar Borno.
Wadanda suka halarci taron sun haɗa da Gwamnan Jihar Borno, Farfesa Babagana Umara Zulum; Gwamnan Jihar Adamawa, Rt. Hon. Ahmadu Umaru Fintiri; Gwamnan Jihar Gombe, Alhaji Muhammadu Inuwa Yahaya; Mataimakin Gwamnan Jihar Bauchi, Rt. Hon. Mohammed Auwal Jatau, wanda ya wakilci Gwamnan Bauchi; da Mataimakin Gwamnan Jihar Yobe, Alhaji Idi Barde Gubana, wanda ya wakilci Gwamnan Yobe.
Haka kuma, Mataimakin Gwamnan Jihar Borno, Umar Usman Kadafur, ya halarci taron.
Ƙungiyar ta ci gaba da yabawa da matakin haɗin kai da haɗin gwiwa tsakanin jihohin yankin tun bayan taronta na farko da aka gudanar a Gombe a watan Maris na shekarar 2020.
Saboda haka, ƙungiyar ta yi nazari kan tafiyar da ta yi zuwa yanzu, tare da amincewa cewa har yanzu aikinta na ci gaba ne. Ta kuma sake jaddada aniyarta ta yin magana da murya ɗaya da kuma aiki da manufa ɗaya kan batutuwan da suka shafi yankin baki ɗaya, musamman tsaro, zamantakewa, haɗa kan tattalin arziki da ci gaban yankin.
Ga muhimman abubuwan da sanarwar ta ƙunsa:
Ƙungiyar ta lura da manyan nasarorin da ta samu cikin shekaru shida da suka gabata, inda ta bayyana cewa mafi muhimmiyar nasarar ita ce haɗin kan mambobin ƙungiyar, wanda ya taimaka wajen samar da murya guda tare da cimma nasarori a fannin raya ababen more rayuwa a yankin.
Ƙungiyar ta yabawa Shugaban Ƙasa bisa sabunta kulawar da ya bai wa layin dogo na Port Harcourt–Jos–Bauchi–Gombe–Maiduguri, da kuma binciken man fetur na kan iyaka a Kolmani, da aikin hanyar Akwanga–Jos–Bauchi–Gombe–Biu–Maiduguri.
Sai dai ƙungiyar ta yi kira ga Gwamnatin Tarayya da ta sake duba ayyukan binciken man fetur da aka fara a baya amma daga bisani aka dakatar a ƙananan hukumomin Magumeri da Gubio na Jihar Borno.
Ƙungiyar ta yaba da ƙoƙarin da jihohin mambobin suka yi wajen samar da wutar lantarki da inganta makamashi a yankin. Ta ce wannan ƙoƙari ya sauya batun makamashi daga matsalar kowace jiha daban zuwa wani shiri na makamashi da ya shafi yankin baki ɗaya.
Kamfanin samar da wutar lantarki na Dadinkowa yanzu yana samar da wutar lantarki zuwa babban layin ƙasa. Ƙungiyar ta ƙarfafa dukkan jihohin yankin da su yi amfani da sabuwar dokar wutar lantarki da kuma yalwar hasken rana wajen ƙara samar da wutar lantarki, musamman ta hanyar makamashin rana da ƙananan cibiyoyin samar da wuta.
Ƙungiyar ta sake jaddada damuwarta kan abin da ta kira rashin kulawa da Mambila Hydropower Plant, tare da yin kira ga Gwamnatin Tarayya da ta yi amfani da warware matsalar shari’ar da ta dabaibaye aikin, bayan hukuncin sasantawa, domin gaggauta kammala aikin da fara samar da wutar lantarki.
Ƙungiyar ta amince da irin rawar da Hukumar Raya Yankin Arewa Maso Gabas (NEDC) ke takawa wajen tallafa wa yankin.
Ta yi kira da a ƙara zuba jari a fannin ilimi, musamman sakin kuɗaɗen tallafin karatu da aka daɗe ana jira ga ɗalibai marasa galihu daga yankin, tare da ƙara albarkatu wajen rage yawan yaran da ba sa zuwa makaranta da kuma samar da haɗin gwiwa wajen tallafa wa ilimin Tsangaya.
Domin rage tsadar sufuri, inganta harkokin jigilar kayayyaki da buɗe yankin ga ƙarin harkokin tattalin arziki, ƙungiyar ta amince da yin haɗin gwiwa da Green Ville Energy domin gina da samar da ƙarin tashoshin CNG da LNG a faɗin yankin.
Ƙungiyar ta kuma yaba da tallafin Gwamnatin Tarayya ta hannun NEDC wajen samar da keken hawa masu amfani da wutar lantarki guda 10,000, motocin bas masu amfani da wutar lantarki guda 10 da motocin haya masu amfani da wutar lantarki guda 300, da nufin rage wa al’umma nauyin tsadar sufuri. An shirya ƙaddamar da motocin a watan Oktoba.
Ƙungiyar ta kuma yanke shawarar kafa Jirgin Sama na Yankin Arewa Maso Gabas, wanda zai taimaka wajen sauƙaƙa da hanzarta zirga-zirgar mutane da jigilar kayayyaki tsakanin jihohin yankin da cikin yankin.
Ƙungiyar ta amince da irin nasarorin da aka samu wajen yaƙi da ta’addanci da masu tayar da ƙayar baya a Arewa Maso Gabas. Ta yaba da ƙarfin hali da sadaukarwar jami’an Rundunar Soji da sauran hukumomin tsaro, da juriyar al’ummar yankin, da kuma ƙudurin gwamnatoci a matakai daban-daban.
Sai dai ƙungiyar ta nuna cewa har yanzu yankin na fuskantar manyan ƙalubalen jin kai da na ababen more rayuwa.
Saboda haka, ta sake tabbatar da aniyarta ta ci gaba da tallafa wa Rundunar Soji da sauran hukumomin tsaro, tare da ƙarfafa haɗin gwiwa tsakanin jihohi, musayar bayanan sirri, hulɗa da al’umma da kuma samar da hanyoyin mayar da martani cikin haɗin gwiwa ga sabbin barazanar tsaro.
A lokaci guda, ƙungiyar za ta mayar da hankali wajen magance matsalolin tattalin arziki da zamantakewa da ka iya sanya matasa cikin haɗarin amfani da su daga ƙungiyoyin masu aikata laifuka da masu tsattsauran ra’ayi.
Ƙungiyar ta lura cewa Arewa Maso Gabas na daga cikin yankunan da ke da matasa masu yawa a ƙasar, abin da ta ce babbar dama ce tare da babban nauyi.
Saboda haka, ta sake jaddada aniyarta ta samar wa matasa ingantaccen ilimi, koyar da sana’o’i da dabarun kasuwanci, fasahar zamani da kuma guraben ayyukan yi masu ma’ana, domin samar da yankin da matasa za su samu tsaro da wadata, tare da ganin makoma a gabansu da kuma samun halastattun hanyoyin samun abin dogaro cikin mutunci.
Ƙungiyar ta nuna damuwarta kan irin barnar da ake yi wa muhalli sakamakon sare itatuwa, tare da amincewa da yin haɗin gwiwa da Cibiyar Binciken Gandun Daji (Institute of Forest Research) domin horas da ƙwararrun masana harkar gandun daji a yankin.
An tsara gudanar da taro na gaba na ƙungiyar a ranakun 18 zuwa 19 ga Disamba, 2026, a Gombe, jihar Gombe.


